Thursday, September 03, 2009

Er zit poëzie in mijn wonen

Voor Ellen

Een huis is niet alleen een plaats, maar ook een geheel van handelingen. Het is het gebaar waarmee je zonder zoeken de sleutel in het slot steekt, in het donker naar de schakelaar tast, de krakende trede vanzelf overslaat, de tandenborstel en de badhanddoek zonder aarzelen vindt, onnadenkend de juiste hoeveelheid water in de percolator doet. De gebaren die tot het huis behoren zijn van het routine-type; ze vragen geen aandacht, wissen zichzelf weg, laten ruimte voor belangrijkere gedachten en bekommernissen. Het zijn gebaren die je ternauwernood echt stelt, je bent ze al vergeten terwijl je ze doet, zodat je ze vaak per ongeluk twee keer doet (je giet water bij het water dat je al ingegoten had), helemaal vergeet of je ze wel gedaan hebt (is de deur op slot, is het licht uit, de pan van het vuur?) of hopeloos met handelingen in de knoei raakt (je ledigt de asbak in de gootsteen en giet de koude koffie in de vuilnisemmer). Wonen is geen kunst, maar een sleur.

De echte woonkunst is de kunst van het verhuizen. Wie verhuist vindt niets meer terug, herbegint als kind. Verhuizen is vervreemden, ontwortelen. De sleutel past niet meteen, de schakelaar staat niet links maar rechts, de weg naar de badkamer kan niet meer in het donker worden afgelegd. Verhuizen vraagt aandacht, gaat gepaard met ontreddering en verwarring, maar ook met verrukking en geestdrift. Alles is opnieuw voor het eerst.

Wie daarvoor onvoldoende energie kan opbrengen of niet over de nodige materiële middelen beschikt, kan altijd binnenshuis verhuizen. Hij haalt alles van zijn vaste plaats vandaan, verandert de bestemming van de kamers, vervangt het behang en de vloerbedekking. Wie het met nog minder wil doen koopt iets nieuws, al had hij dat niet echt nodig: een nieuwe zitbank, een nieuw tapijt, een nieuw servies, een nieuwe koffiepot. (...) In plaats van de efficiëntie komt, heel even, de poëzie.

Patricia de Martelaere (op http://www.dbnl.org)

No comments: